Blog

  • ماهیت فنی قطع اینترنت ایران؛ پدیده‌ای غیرعادی در تمام دنیا

    ماهیت فنی قطع اینترنت ایران؛ پدیده‌ای غیرعادی در تمام دنیا

    خاموشی اینترنت در ایران از پیچیده‌ترین و گسترده‌ترین موارد قطع اینترنت در جهان به شمار می‌رود. در حالی که ابعاد برنامه‌های اتمی و موشکی رژیم ایران تا حدی روشن شده، اما جنبه‌‌ فنی قطع اینترنت هنوز به طور دقیق مشخص نیست

    لینک این مقاله در دویچه وله فارسی

     

  • غنی‌سازی اورانیوم در ایران؛ توجیه‌ناپذیری نسبت هزینه و فایده

    غنی‌سازی اورانیوم در ایران؛ توجیه‌ناپذیری نسبت هزینه و فایده

    جمهوری اسلامی همواره ادعا کرده که با هدف تولید انرژی بر غنی‌سازی اصرار دارد. با این حال با در نظر گرفتن این که انرژی هسته‌ای حدود ۱ درصد از تولید برق ایران را تشکیل می‌دهد، نسبت هزینه-فایده آن توجیه‌ناپذیر به نظر می‌رسد

    لینک این مقاله در دویچه وله فارسی

  • آتش‌بازی کیهانی؛ مشاهده یک ابرنواختر در مراحل اولیه انفجار

    آتش‌بازی کیهانی؛ مشاهده یک ابرنواختر در مراحل اولیه انفجار

    دانشمندان می‌گویند برای نخستین بار مراحل ابتدایی انفجار یک ابرنواختر را رصد کرده‌اند. این ستاره در حال مرگ که ۱۵ برابر پرجرم‌تر از خورشید است حدود ۲۲ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد و در صورت‌ فلکی هیدرا واقع شده است

  • تصویر شگفت‌انگیز رصدخانه روبین؛ ردی همچون تیغ از کهکشانی دور

    تصویر شگفت‌انگیز رصدخانه روبین؛ ردی همچون تیغ از کهکشانی دور

    پژوهشگران رصدخانه وِرا سی. روبین به تازگی یک جریان ستاره‌ای به طول ۱۶۳ هزار سال نوری را آشکار کرده‌اند. گمان‌می‌رود این مسیر کم‌نور از بقایای یک کهکشان کوتوله تشکیل شده باشد که در اثر گرانش اِم۶۱ تکه‌تکه شده است

    لینک این یادداشت در دویچه وله فارسی
  • هفده سالگی بیت‌کوین؛ از وایت‌پیپر تا بازار ۲ تریلیون دلاری

    هفده سالگی بیت‌کوین؛ از وایت‌پیپر تا بازار ۲ تریلیون دلاری

    ساتوشی ناکاموتو، مخترع مرموز و ناشناس بیت‌کوین، هفده سال پیش در چنین روزی در تاریخ ۳۱ اکتبر ۲۰۰۸، سند اصلی معرفی بیت‌کوین را منتشر و ارز دیجیتال را به جهان معرفی کرد.

    سند بیت‌کوین یا اصطلاحا وایت‌پیپر بیت‌کوین، سندی ۹ صفحه‌ای بود که جزئیات یک سیستم پول الکترونیکی همتا‌به‌همتا را شرح می‌داد. این سند که پایه و اساس فناوری بلاکچین و ارزهای دیجیتال را تشکیل می‌دهد، راهکاری برای مشکلات سیستم مالی سنتی ارائه می‌کرد و اکنون با گذشت ۱۷ سال، به قدری گسترش یافته و مورد پذیرش جهانی قرار گرفته که ارزش آن در بازار‌های جهانی به بیش از دو تریلیون و ۱۷۹ میلیارد دلار رسیده است.

    بیت‌کوین، یک ارز دیجیتال غیرمتمرکز، نوع عجیب و پیچیده‌ای از دارایی است و فقط ۲۱ میلیون واحد بیت‌کوین همیشه استخراج یا وارد بازار خواهند شد.

    بیت‌کوین آن گونه که خالق آن در سند معرفی می‌گوید با این هدف طراحی شده است تا برای تراکنش‌هایی استفاده شود که در آن، از نفوذ دولت یا هر شخص ثالثی پرهیز شود.

    ساتوشی ناکاموتو، خالق مرمروز بیت‌کوین بر این باور بود که این سیستم، راه‌حلی برای مشکل “دوبار خرج کردن پول” ارائه می‌دهد. به عبارت دیگر، بیت‌کوین روشی برای رهایی از این نقطه ضعف بزرگ سیستم مالی سنتی است.

    اما به راستی ساتوشی ناکاموتو کیست؟ این همان پرسشی است که با گذشت ۱۷ سال هنوز هیچکسی قادر به پاسخ دادن به آن نبوده است. اخیرا، تاکر کارلسن، مجری تلویزیونی، مفسر سیاسی محافظه‌کار و روزنامه‌نگار آمریکایی به دلیل طرح این احتمال که ناکاموتو، به سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا مرتبط بوده، مورد انتقاد قرار گرفت.

    واقعیت این است که هویت ناکاموتو همچنان ناشناخته است و تئوری‌های پراکنده بسیاری درباره او وجود دارد که هیچ‌کدام تا کنون تایید نشده‌‌اند.

    کارلسون در اظهاراتی گفته بود که هویت ناشناخته ساتوشی ناکاموتو او را از سرمایه‌گذاری در بیت‌کوین دلسرد می‌کند. البته هواداران بیت‌کوین، نظر دیگری دارند و ابهام در هویت واقعی خالق بیت‌کوین، آن‌ها را در سرمایه‌گذاری یا معامله با این ارز دیجیتال و باور به آن، دلسرد نکرده است.

    ده هزار بیت‌کوین برای خرید دو پیتزا

    فراتر از این‌که هویت ساتوشی ناکاموتو چیست، باید گفت که این ارز دیجیتال در ۱۷ سال گذشته به طرز انفجاری رشد کرده است. ۲۲ مه، یکی از مناسبت‌های جالب مرتبط با بیت‌کوین است و اصطلاحا روز پیتزای بیت‌کوین نام‌گذاری شده است. این روز به رویدادی اشاره دارد که در ۲۲ می ۲۰۱۰ رخ داد و در جریان آن، لازلو هانیچ، برنامه‌نویس اهل فلوریدا با ۱۰ هزار بیت کوین، دو پیتزا خرید. این مبلغ، مانند آن است که کسی امروز برای خرید دو پیتزا، بیش از ‍۱.۲ میلیارد دلار پرداخت کند.

    بیت‌کوین اخیرا به اوج تاریخی بالای ۱۲۶ هزار دلار رسید و در حال حاضر با قیمت بیش از ۱۱۰ هزار دلار معامله می‌شود و داشتن حتی یک بیت‌کوین نیز، برای بسیاری از مردم جهان یک رویای دست‌نیافتنی یا ثروت محسوب می‌شود.

    با این حال، بیت‌کوین پیچ‌های تاریخی بسیاری را پشت سر گذاشته است. این ارز دیجیتال، زمانی در ژوئن ۲۰۱۱، به بالاترین رکورد آن زمان یعنی ۳۱ دلار رسید. جالب است بدانیم که قیمت بیت کوین در سال ۲۰۱۰ فقط ۳۹ سنت، یعنی حتی کمتر از یک دلار بود که خود این میزان هم در آن زمان، اوج محسوب می‌شد.

    بیت‌کوین برای اولین بار در آوریل ۲۰۱۳ به ۱۰۰ دلار رسید و به ارزش بازار بیش از ۱ میلیارد دلار دست یافت. سپس در نوامبر همان سال، قیمت بیت‌کوین به هزار دلار رسید و اوایل ۲۰۲۱، از ۵۳ هزار دلار عبور کرد و ارزش بازار ۱ تریلیون دلار را ثبت کرد.

    بیت‌کوین در زمان نگارش این مطلب و در هفدهمین سال معرفی آن، نوسانات بسیاری را تجربه می‌کند اما همچنان مرز بالای ۱۱۰ هزار دلار را حفظ کرده است.

    بر اساس محاسبات و پیش‌بینی‌تحلیل‌گران، انتظار می‌رود آخرین بیت‌کوین تا سال ۲۱۴۰ میلادی استخراج شود. به گفته ‌آن‌ها، پس از این که استخراج بیت‌کوین تکمیل شد، هیچ بیت‌کوین جدیدی وارد بازار نخواهد شد و سپس ماینرها برای تایید تراکنش‌ها و نگهداری بلاک‌چین، بر کارمزدهای تراکنش تکیه خواهند کرد.

    هنوز هیچ‌کس به طور دقیق نمی‌تواند آینده بیت‌کوین را پیش‌بینی کند اما برخی‌پیش‌بینی‌ها حاکی از آنند که قیمت بیت‌کوین ممکن است تا سال ۲۰۳۰ حتی تا ۷۰۰ هزار دلار یا حتی ۱ میلیون دلار و یا بیشتر افزایش یابد.

    لینک این مطلب در دویچه وله فارسی
  • هفتاد سالگی بیل گیتس؛ غول افسانه‌ای عصر اینترنت

    هفتاد سالگی بیل گیتس؛ غول افسانه‌ای عصر اینترنت

    نام بیل گیتس، بنیان‌گذار مایکروسافت، خالق ویندوز و کارآفرین مشهور دهه‌ها به عنوان ثروتمندترین مرد جهان مطرح بود. او اکنون که اکنون ۷۰ ساله شده، ثروت و نیروی خود را بر گسترش آموزش و مبارزه با فقر و بیماری متمرکز کرده است

  • نخستین ستارگان گیتی ممکن است همچنان وجود داشته باشند

    نخستین ستارگان گیتی ممکن است همچنان وجود داشته باشند

    کیهان‌شناسان می‌گویند، فرایند تشکیل ستارگان در ابرهای دوران آغازین گیتی از آنچه تا کنون فرض می‌شد پیچیده‌تر بوده است. یک بررسی جدید نشان می‌دهد که ستارگان کوچک و کم‌نور آن دوران ممکن است هنوز هم در عالم وجود داشته باشند

    متن کامل در دویچه وله فارسی

  • گیتی ما ممکن است در مرکز یک سیاهچاله درون گیتی دیگری باشد

    گیتی ما ممکن است در مرکز یک سیاهچاله درون گیتی دیگری باشد

    بر اساس یک مدل جدید علمی، سراسر گیتی ما ممکن است در مرکز یک سیاهچاله درون گیتی دیگر، در حال چرخش باشد. دانشمندان می‌گویند، اگر این فرضیه درست باشد می‌توان تا حد زیادی بر یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های کیهان‌شناسی غلبه کرد

     

    فیزیک‌دانانی از مجارستان و ایالات متحده بر اساس یک مدل جدید علمی می‌گویند، سراسر گیتی ما ممکن است در مرکز یک سیاهچاله درون گیتی دیگر در حال چرخش باشد. به گفته آن‌‌ها اگر این فرضیه درست باشد، می‌توان تا حد زیادی بر یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های کیهان‌شناسی غلبه کرد.

    بر اساس دانش امروز ما از کیهان، نه تنها زمین، بلکه خورشید و کهکشان میزبان ما یعنی راه شیری نیز در حال چرخش‌‌اند. اکنون یک مدل جدید پیشنهاد می‌کند که فراتر از این‌ها اساس تمام گیتی نیز ممکن است در حال چرخش باشد.

    کیهان‌شناسان می‌گویند ما در یک گیتی منبسط‌شونده زندگی می‌کنیم و انبساط گیتی موجب می‌شود که کهکشان‌ها از یکدیگر دور شوند. به عبارت دیگر به هر میزان که کهکشان‌ها از ما دورتر باشند، با سرعت بیشتری نیز از ما دور می‌شوند. در واقع، ثابت هابل، رابطه میان سرعت دور شدن و فاصله کهکشان‌ها را بیان می‌کند و می‌گوید که گیتی ما ایستا نیست و با نرخ ۷۰ کیلومتر بر ثانیه در هر مگاپارسک در حال انبساط است.

    مشکل بزرگ اما این است که عدد محاسبه‌شده برای نرخ انبساط گیتی در مدل موسوم به مدل استاندارد کیهان‌شناسی، با داده‌های تجربی تطابق ندارد و به گفته دانشمندان، زمانی که نرخ انبساط عالم را با استفاده از کهکشان‌ها و ابرنواخترهای نزدیک (یعنی ستاره‌های در حال انفجار) اندازه‌گیری می‌کنیم، این میزان ۱۰ درصد از زمانی که آن را با تابش زمینه کیهانی پیش‌‌بینی می‌کنیم، بزرگ‌تر است.

    از نظر تاریخی، کیهان‌شناسان تا کنون از ابزارهای مختلفی برای اندازه‌گیری ثابت هابل استفاده کرده‌اند اما این اندازه‌گیری‌ها چندان رضایت‌بخش نبوده است و به یک سردرگمی جدی منجر شده که کیهان‌شناسان اصطلاحا از آن با عنوان “تنش هابل” یاد می‌کنند.

    مفهوم “تنش هابل” اصطلاحا به میزان اختلاف در محاسبه ثابت هابل گفته می‌شود و به این موضوع اشاره دارد که  چرا اندازه‌گیری‌های مختلف، سرعت‌های متفاوتی را نتیجه می‌دهند.

    ادوین هابل، کیهان‌شناس مشهوری که کشف انبساط گیتی، بر مبنای یافته‌های او بنا شده است، در سال ۱۹۲۹ میلادی این عدد را به اشتباه، نزدیک به ۵۰۰ کیلومتر بر ثانیه در هر میلیون پارسک برآورد کرده بود اما تحقیقات و اندازه‌گیری‌ها و محاسبات جدید به ویژه محاسبات ماهواره پلانک سازمان فضایی اروپا در سال ۲۰۱۳، این عدد را در حدود هشت برابر کمتر از آن یعنی ۶۷.۴ کیلومتر بر ثانیه نشان می‌داد.

    بررسی‌های بعدی دانشمندان در سال ۲۰۱۹ با استفاده از هم‌گرایی گرانشی و با بررسی ۷۴۰ ابرنواختر در گیتی، این عدد را ۸۲ محاسبه کرد که از محاسبات نخستین که خود ادوین هابل انجام داده بود به مراتب کمتر است.

    چرخش کل گیتی ممکن است این تناقض را حل کند

    دانشمندان در مقاله جدیدی که در مجله “اطلاعیه‌های ماهانه انجمن سلطنتی اخترشناسی منتشر شده می‌گویند که مدل جدید با در نظر گرفتن چرخش کل گیتی، می‌تواند این پارادوکس را بدون تناقض و با اندازه‌گیری‌های نجومی فعلی حل کند.

    به گزارش ساینس‌آلرت این مدل با دیگر مدل‌هایی که فرضیه چرخش را در نظر می‌گیرند نیز سازگار است. از این رو این فرضیه محتمل به نظر می‌رسد که شاید سراسر گیتی در حال چرخش باشد.

    بر اساس محاسبات دانشمندان، گیتی ممکن است برای تکمیل یک چرخش کامل خود، به تریلیون‌ها سال زمان نیاز داشته باشد و با توجه به این که سن گیتی ما کمتر از ۱۴ میلیارد سال برآورد شده است، هنوز راه زیادی در پیش دارد تا نخستین چرخش خود را کامل کند.

    به گفته این تیم تحقیقاتی، ممکن است این چرخش با سرعتی نزدیک به بیشینه سرعت صورت بگیرد. آن‌ها همچنین می‌گویند که این فرضیه مستلزم آن نیست که “اطلاعات با سرعتی بیشتر از نور حرکت کنند”، بنابراین بر اساس این فرضیه، “زمان به عقب بازنمی‌گردد و مجموعه‌ای از پارادوکس‌های سفر در زمان ایجاد نمی‌شود.”

    بر اساس مطالعه جدید، گیتی در حال چرخش شکاف میان دو میزان محاسبه شده در تنش هابل را این‌گونه پر می‌کند که می‌گوید هر دو مقدار تا حدی درست‌اند.

    به عبارت دیگر، بر این اساس، تاثیر چرخش هرچه اخترشناسان به فاصله‌های دورتری در عالم نگاه ‌کنند، بیشتر می‌شود و این امر می‌تواند اختلاف میان دو روش را توضیح دهد.

    با این حال، اگر بر اساس این فرضیه، تمام گیتی در حال چرخش باشد، پرسش‌های پیچیده‌ای درباره واقعیت گیتی مطرح می‌شود. از جمله این که چه نیرویی آغازگر این چرخش بوده است و این چرخش در واقع کجا و درون چه چیزی صورت می‌گیرد. یک فرضیه عجیب اما بحث‌برانگیز ممکن است این باشد که سراسر گیتی ما، خود در مرکز یک سیاهچاله درون گیتی دیگری قرار دارد.

    دانشمندان می‌گویند گام بعدی در بسط این فرضیه این است که در آینده بتوان یک مدل رایانه‌ای کامل از یک گیتی در حال چرخش ساخته شود. به گفته آن‌ها چنین مدلی می‌تواند به شناسایی پیش‌بینی‌هایی کمک کند و اخترشناسان نیز بر مبنای آن بتوانند به دنبال مشاهده آن‌ پیش‌بینی‌ها بگردند تا در نتیجه، این ایده را تایید یا رد کنند.

    لینک این یادداشت در دویچه وله فارسی

  • سفر در زمان؛ تونلی به جهان‌های دیگر

    سفر در زمان؛ تونلی به جهان‌های دیگر

    از زمان انتشار نظریه نسبیت خاص اینشتین در سال ۱۹۰۵ اغلب دانشمندان سفر به آینده را دست‌کم به لحاظ نظری کاملا ممکن دانسته‌اند. با این حال به نظر می‌رسد ایده سفر به گذشته، هم به لحاظ فیزیکی و هم فلسفی مساله‌برانگیزتر است

    پل دیویس فیزیکدان بریتانیایی می‌گوید دانشمندان هیچ تردیدی ندارند که ساخت یک ماشین زمان برای سفر به آینده ممکن است. بر اساس نظریه نسبیت اینشتین، زمان برای فردی که در حال حرکت است نسبت به کسی که ساکن است، کندتر می‌گذرد و این موضوع – با وجود آن‌که به طور کلی برای ما چندان قابل فهم نیست- اما در آزمایش‌های متعددی با استفاده از ساعت‌های اتمی بسیار دقیق اثبات شده است

    به لحاظ نظری می‌توان تصور کرد که یک مسافر سوار یک فضاپیمای فوق‌العاده پرسرعت شود و به اعماق کیهان برود و وقتی به زمین بازگردد ببیند که صدها یا هزاران سال گذشته است

    یکی دیگر از پیش‌بینی‌های نظریه نسبیت این است که گرانش، زمان را کند می‌کند و از این رو، روش دیگر برای سفر به آینده این است که فردی به کنار یک سیاهچاله یا یک ستاره نوترونی برود و زمانی که به زمین باز می‌گردد ببیند که در زمین همه چیز بیش از آنچه که انتظار داشت، پیر شده است

    با این حال ایده سفر در زمان به گذشته همواره مساله‌ای چالش‌‌برانگیزتر بوده است. فیزیکدانان می‌گویند در صورتی که بتوانید با سرعتی بیش از سرعت نور حرکت کنید، قادر خواهید بود به گذشته سفر کنید. اما مشکل اینجاست که شتاب دادن به هر چیزی تا رسیدن به سرعتی بیش از سرعت نور، به لحاظ فیزیکی غیرممکن است و به انرژی بی‌نهایت نیاز خواهد داشت

    لینک ادامه این مطلب در دویچه وله فارسی

  • بیست‌و شش میلیون کهکشان در قاب یوکلید؛ کشف اعماق رازآلود گیتی

    بیست‌و شش میلیون کهکشان در قاب یوکلید؛ کشف اعماق رازآلود گیتی

    تلسکوپ فضایی یوکلید سازمان فضایی اروپا تصاویری حیرت‌برانگیز و با وضوح بالا از ۲۶ میلیون کهکشان عالم را منتشر کرده است. به گفته دانشمندان، دورترین این کهکشان‌ها در فاصله حدود ۱۰.۵ میلیارد سال نوری از ما قرار دارند