Category: رادیو فردا

  • تلسکوپ فضایی وب؛ تلاش دوباره بشر برای کشف حیات بیگانه

    تلسکوپ فضایی وب؛ تلاش دوباره بشر برای کشف حیات بیگانه

    عرفان کسرایی| رادیو فردا

     

    «دو حالت وجود دارد. یا ما در این عالم تنهاییم یا تنها نیستیم. هر دوی اینها به یک میزان ترسناک است.»

    آرتور سی کلارک

    احتمال وجود حیات بیگانه فرازمینی، فراتر از آنچه که در داستان‌ها و فیلم‌های علمی تخیلی و یا روایت های شاهدان عینی طرح می شود، از دهه ها پیش، یکی از اصلی ترین دغدغه های دانشمندان بوده است. هنوز هیچکس نمی تواند به صراحت، وجود یا عدم وجود حیات بیگانه فرازمینی را رد یا تایید کند. چند روز پیش در جلسه شهادت مقامات پنتاگون در برابر کنگره، بحث های مناقشه برانگیزی در خصوص پدیده‌های هوایی ناشناخته مطرح شد اما نتیجه بحث، در نهایت، همان چیزی بود که پیش از این هم بارها و بارها گفته شده بود. هنوز هیچ گواه مشخص و قطعی از اینکه اشیاء مشاهده شده و گزارش های منتشر شده، ارتباطی به موجودات فرازمینی پیدا می کند وجود .روزی در آینده برای برنامه ریزی یک مهاجرت جمعی ضروری باشد

     

    لینک این مطلب در وبسایت رادیو فردا

  • آیا هنوز به واکسن کرونا امیدی هست؟

    آیا هنوز به واکسن کرونا امیدی هست؟

    از ابتدای شیوع کووید-۱۹، استراتژی‌ها و راه‌حل‌های بسیاری برای مقابله با آن پیشنهاد شد. ضدعفونی کردن معابر، قرنطینه فاصله‌گیری اجتماعی، ایمنی جمعی، دارو و در نهایت واکسن، عمده‌ترین راه‌حل‌هایی بود که نهادهای بهداشتی و درمانی و متخصصان برای متوقف کردن چرخه شیوع کرونا طرح کردند.

    کرونا یک مسئله است و مسئله نیز راه حل می‌طلبد. راه حل نه تنها باید با نظریه‌های علمی قبلی سازگار باشد بلکه باید درصدی معقول و مطلوب از کارآمدی از خود نشان دهد. برای مثال کشف واکسنی فرضی که فقط دو هفته در فرد ایمنی ایجاد کند، راه حل به درد بخوری نیست.

    فرض کنید واکسنی کشف شود که فقط در ۱۰ درصد جمعیت ایمنی ایجاد کند، چنین واکسنی از نظر آماری مطلوب دانشمندان و همچنین نهاد های مسئول بهداشت و درمان نخواهد بود.

    تست‌های روزانه با کیت‌های تشخیصی نیز محدودیت‌های عملی خاص خود را دارند. همان ماه‌های نخست شیوع کرونا مقامات بهداشتی جمهوری چک اعلام کردند که حدود ۸۰ درصد از کیت‌های چینی تست کرونا درست کار نمی‌کنند.

     

    لینک این مقاله در وبسایت رادیوفردا

  • اینترنت نسل پنجم، کلید انقلاب صنعتی چهارم

    اینترنت نسل پنجم، کلید انقلاب صنعتی چهارم

    بیش از ۹ ماه از شروع بحران همه‌گیری کرونا گذشته است و در این مدت، تحولات بزرگی مانند المپیک یا رخدادهای مهمی در صنعت، توریسم، کنسرت‌های موسیقی و نظایر آن لغو شده‌اند.

    در همین کشاکش و به رغم بحرانی بودن شرایط اما تغییر بزرگی در دنیای ارتباطات اینترنتی در حال وقوع است که تحقق نهایی آن، نحوه زیست ما را به کلی تحت تأثیر خود قرار خواهد داد.

    انقلاب صنعتی چهارم اگرچه در عمل، مدت‌ها پیش از این آغاز شده اما این روزها، گام مهمی برای اجرایی شدن آن و به عبارتی برای ورود آن به زندگی روزمره میلیاردها نفر از مردم جهان برداشته شده است.

    انقلاب صنعتی چهارم چیست؟

    انقلاب صنعتی چهارم، تعبیری است که کلاوس شواب، پایه‌گذار مجمع جهانی اقتصاد درباره در هم تنیدگی میان انسان، فیزیک و دنیای دیجیتال به کار برده است. تحولی عظیم و شگرف در فناوری و البته رخدادی اجتناب‌ناپذیر در زندگی بشر که به گفته او دامنه تأثیراتش صرفاً به دنیای فناوری محدود نمی‌ماند و بلکه تمامی عرصه‌های زندگی انسان، از اقتصاد گرفته تا فرهنگ و تاریخ و جامعه و سیاست را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

    شواب می‌گوید انقلاب صنعتی چهارم (که به تعبیر او هم اکنون شروع شده و ما در دل تحولات آن هستیم)، الزاماً دنباله انقلاب صنعتی سوم نیست و در عمل به مراتب پیچیده‌تر از آن خواهد بود.

    نام‌گذاری انقلاب‌های صنعتی بر اساس شالوده و مبنای فناوری‌هایی است که تحولات انقلابی در صنعت و نحوه زیست انسان را موجب شده‌اند.

    به بیان دیگر، انقلاب صنعتی اول (آنچه به اختصار انقلاب صنعتی می‌نامیم)، با به کارگیری نیروی بخار و مکانیکی کردن تولید و حرکت، زندگی انسان و ماهیت کار کارگران در کارخانه‌ها را تغییر داد. با پیشرفت‌های علم و فناوری، انقلاب صنعتی دوم پا به میدان گذاشت، انقلابی بر پایه کاربرد برق و الکتریستیه در صنعت. انقلاب صنعتی سوم که بخشی از آن در زمان زندگی بسیاری از از ما رخ داد، ترکیبی بود از آنچه در انقلاب صنعتی دوم نقش کلیدی بازی می‌کرد (یعنی برق و الکتریستیه) و فناوری اطلاعات یا همان آی تی.

    انقلاب صنعتی چهارم اما با انقلابی صنعتی سوم تفاوتی بنیادین دارد و مقصود از آن، تلفیق فناوری‌های نو در سه سطح فیزیکی، دیجیتالی و زیست‌شناسی است. به نظر کلاوس شواب، در انقلاب صنعتی چهارم درهم‌تنیدگی عجیبی میان انسان، فیزیک و دنیای دیجیتال به وقوع خواهد پیوست و سه سطح دنیای دیجیتالی، فیزیکی و زیست‌شناسی به یکدیگر مرتبط خواهند شد.

    چیزی مانند ساعت‌ها یا مچ‌بندهای هوشمندی که سطح استرس و ضربان قلب فرد را اندازه می‌گیرند و با مراکز درمانی و اورژانس و شرکت‌های بیمه در ارتباطند، شیشه‌های هوشمند برای بهینه‌سازی مصرف انرژی، خودروهای بدون راننده و بسیاری فناوری‌های دیگر که برخی از آنها هم‌اکنون نیز اجرایی شده‌اند و برای انسان سال ۲۰۲۰ آشنا به نظر می‌رسند.

    پیامدهای انقلاب صنعتی چهارم طبیعتاً محدود به حیطه فناوری نخواهد ماند و از مالکیت یا حریم خصوصی گرفته تا ارتباطات و نظایر آن را به شکل بنیادینی تغییر خواهد داد. اگرچه دغدغه‌هایی مانند افزایش نابرابری در بازار کار و یا شکاف بیشتر در توزیع سود میان کار و سرمایه وجود دارد اما در عین حال، امیدواری‌هایی نیز وجود دارد که با ظهور انقلاب صنعتی چهارم، ابزارها، امکانات و خدمات به شکلی ساده‌تر در دسترس میلیاردها نفر از مردم جهان قرار بگیرد.

    نه تنها عموم مردم، بلکه دانشمندان نیز با وقوع انقلاب صنعتی چهارم برای مثال با ظهور واتسون، ابررایانه آی بی ام‌ ، جهان جدیدی را تجربه خواهند کرد. ابررایانه‌ای که در آینده مسائل بزرگ جهان را با بیگ دیتا (کلان داده) حل می‌کند و با تحلیل‌ داده‌ها، هوش مصنوعی و همچنین سنسورهای اینترنت اشیا، تحول شگرفی در کشاورزی، حمل و نقل و انرژی به وجود می‌آورد.

    اینترنت نسل پنجم، کلید انقلاب صنعتی چهارم

    از زمانی که اتحادیه بین‌المللی مخابرات  برنامه توسعه تیم ارتباطات بین‌المللی موبایلی  را آغاز کرد هشت سال می‌گذرد. برآورد متخصصان فناوری برای راه‌اندازی اینترنت نسل پنجم، حدود سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ بود و به عبارتی، هم‌اکنون ما از نظر تاریخی و بر اساس پیش‌بینی‌های قبلی، در دل یک تحول بزرگ دنیای فناوری قرار داریم.

    از آن زمان یعنی از سال ۲۰۱۲ تا کنون رقابت نفس‌گیری بین اپراتورهای اینترنت در سراسر جهان در جریان بوده و راه‌اندازی اینترنت نسل پنجم، نشیب و فرازهای بسیاری را تجربه کرده است؛ از هواوی تا سامسونگ، هرکدام از گوشی‌هایی رونمایی کردند که قابلیت اتصال به اینترنت نسل پنجم را دارند و نه تنها دنیای ارتباطات آنلاین، دانلود و آپلود فیلم را متحول می‌کند، بلکه تأثیرات فراوانی در زمینه‌های دیگری به جا می‌گذارد که تصور آن نیز هیجان‌برانگیز به نظر می‌رسد.

    از شهرهای هوشمند نسل جدید گرفته تا کنترل از راه دور عمل‌های جراحی، اتومبیل‌های بدون راننده یا خودران با ظهور و فراگیری اینترنت نسل پنجم، تحول بزرگی را تجربه خواهند کرد. اتومبیل‌هایی بدون راننده که شبیه به فیلم های علمی تخیلی برای حرکت در اتوبان‌ها، سبقت گرفتن و شناسایی علائم رانندگی و موانع، به واکنش سریع نیاز دارد به کمک اینترنت نسل پنجم، رویای دیرینه پژوهشگران و مهندسان را محقق خواهند کرد.

    با فراگیر شدن اینترنت نسل پنجم، به تدریج خودروهای خودران جای خود را در صنعت خودرو باز خواهند کرد به بخشی از زندگی روزمره بسیاری از ما تبدیل خواهد شد. سیستم‌های ارتباطی میان بیمارستان‌ها و بخش‌های اورژانس به شکل حیرت‌آوری ارتقا خواهند یافت و فراتر از اینها حتی فناوری‌هایی چون واقعیت مجازی نیز، تحول شگرفی را تجربه خواهد کرد.

    دنیای مجازی با توسعه شبکه‌های ارتباطی اینترنت نسل پنجم و به پیامد آن با تحولات چشم‌گیر در پهنای باند و وضوح تصویر صفحات نمایش، واقعیت مجازی را به قدری طبیعی خواهد کرد که شاید به دشواری از واقعیت روزمره قابل تفکیک باشد. چنین مسئله‌ای (در کنار کاهش تأخیر چند میلی ثانیه‌ای برای اجرای بازی‌های سنگین و اتصال به سرور) دنیای بازی‌های موبایل را نیز زیر و رو خواهد کرد.

    بحران کرونا در ۹ ماهه اخیر، بسیاری از تحولات جهان را متوقف یا کند کرد، اما به نظر می‌رسد ظهور اینترنت نسل پنجم و طرح‌های بلندپروازانه غول‌های بزرگ فناوری دنیا اجتناب‌ناپذیر است و ما در آستانه یک انقلاب بزرگ فناوری هستیم.

     

    لینک این مطلب در وبسایت رادیو فردا

  • Iran’s Efforts To Deny People Information And Entertainment Are Futile

    Iran’s Efforts To Deny People Information And Entertainment Are Futile

    Iranian society has been fighting systematic censorship for over four decades; from the ban on videotapes in 1980s, jamming satellite television, blocking news websites in 2000s and social media in recent years.

    Nonetheless, a glance at the past shows that the Iranian government’s extensive restrictions have had very little if any impact on the way Iranians have been using videos and satellite television. None of the government’s restrictive measures at any time have effectively prevented Iranians from trying to communicate with one another or with the outside world.

    Filtering websites and messaging services simply make access to the free world difficult, but not impossible. Anyone looking for the information on a website, watching a movie, or trying to send a message will inevitably find a way.

    If the objective of filtering is cutting off individuals from the outside world, it is obviously not going to work.

    Even before the emergence of the Internet, there were creative ways to make the jamming of radio signals ineffective. In practice, all the money various governments, including the Islamic government of Iran, spent to isolate the population have failed in one way or another.

    In the gloomy atmosphere of Iran during the 1980s, particularly when the current reformists were in charge, possession of foreign movies and VHS videotapes was a major crime. There are many reports about restrictive measures including lashing people at the Ministry of Culture and Islamic Guidance.

    Reformist President Mohammad Khatami in December 1982 called for handing over the control on production and distribution of video tapes from the “anti-vice courts” to the Ministry of Culture and Islamic Guidance where he was the minister in charge. He said: “We have a plan to prevent the cancerous growth of this phenomenon

    before it slips into the lap of vulgarity and leads to catastrophes.”

    More than four decades have passed since then, but neither lashes, nor arrests, jamming and filtering did not bring the Islamic government any closer to its restrictive cultural objectives. The government’s measures have created problems for the people, but did not succeed in preventing their access to the free world.

    This policy of isolating the country continued with the filtering imposed on YouTube, Facebook, and particularly Telegram. Now several lawmakers have tabled a motion to ban all social media outlets. They have also called for punitive measures such as fines and imprisonment against those who provide “filter breakers” (VPN or Virtual Private Networks) that allow individual users to circumvent the filtering.

    Extensive ban and filtering of social media platforms and attempting to come up with a national information network or national Internet, which are attempts to isolate the country, may or may not be possible from a technological perspective. However, these might lead to a gradual deterioration of the free flow of information in Iran. But this will be a transitory situation as technology against filtering is progressing on a daily basis.

    When the Iranian government confiscated videotapes, the government could close down all communication outlets. But the emergence of satellite television put an end to the government’s restrictive power in this area. Every now and then a new communication technology is introduced that counters the government’s restrictive measures.

    A few decades after the emergence of the Internet, people around the world can find out about culture, economy, politics, and entertainment in other places. Although the Islamic government’s cultural policies have led to the country’s abnormal isolation. But still, Iran is different from North Korea and its younger generation has learned about the lifestyle of people in the free world beyond their country’s clerical barriers.

    There is no Netflix, no Visa or Mastercard in Iran ruled by the clerics, but still Iranian youngsters know how to access the latest software, movies and music. Massive filtering has not served the interests of the government.

    On the other hand, the cultural policymakers of the Islamic Republic have ignored the fact that filtering technologies have a expiration date no matter how progressive they are. It is certainly bad news for them that Starlink has put some 400 satellites in orbit to launch a project that provides Internet connection from the space. Starlink is a satellite constellation being constructed by SpaceX to provide satellite Internet access. Eventually, there will be 12,000 satellites providing a good upload and download speed all over the world, and whatever filtering and other restrictive measures by the despotic government have done so far will be undone.

    In the same way that lashing and imprisonment did not stop videotapes in the 1980s, the space technology developed during recent decades, projects such as SpaceX and Starlink will put an end to filtering. Subsequently, billions of dollars spent by the government in four decades to block information and conduct what it calls “smart filtering” and “clean internet” will be wasted.

    RadioFarda

  • چرا فیلترینگ راه به جایی نخواهد برد؟

    چرا فیلترینگ راه به جایی نخواهد برد؟

     

    جامعه ایران بیش از چهار دهه با سانسور سیستماتیک دست و پنجه نرم کرده  و از ممنوعیت ویدئو و پارازیت ماهواره گرفته تا فیلترینگ گسترده وبسایت ها و شبکه های اجتماعی را تجربه کرده است. لیکن نگاهی به گذشته نشان می دهد محدودیت های گسترده در مقابله با ویدئو و ماهواره در عمل بی اثر بودند و هیچکدام در هیچ دوره ای باعث جلوگیری از دسترسی توده های مردم به این ابزارها برای ارتباط با دنیای بیرون نشدند. اینک در عصر اینترنت نیز فیلترینگ سایت ها و پیام رسان ها، دسترسی افراد به دنیای آزاد را صرفاً سخت تر می کند و نه ناممکن. کسی که در پی یافتن وبسایت، تماشای فیلم و یا ارسال پیام باشد در نهایت راه خود را پیدا می کند و اگر هدف این است که این ممنوعیت ها باعث قطع ارتباط با دنیای آزاد می شود باید گفت که این خیالی است باطل. حتی پیش از ظهور اینترنت، راه های خلاقانه ای برای مقابله با پارازیت های رادیویی وجود داشت و در عمل تمام بودجه ها و سالهایی که حکومت اسلامی برای ایزوله کردن کشور صرف کرد راه به جایی نبردند. در دهه سیاه شصت و به خصوص در زمان مدیریت اصلاح طلبان کنونی، داشتن فیلم خارجی و نوارهای ویدیئویی VHS جرم بزرگی تلقی می شد و گزارش ها و روایت های بسیاری حتی از شلاق زدن افراد در وزارت  فرهنگ و ارشاد اسلامی در دست است. محمد خاتمی در آذر ۱۳۶۱ با اشاره به اینکه تکثیر و توزیع نوارهای ویدئویی از دادگاه مبارزه با منکرات به وزارت فرهنگ ارشاد اسلامی منتقل شود گفته بود „اکنون برنامه ای در دست است تا با اجرای ضوابط دقیق از رشد این مسئله به صورت یک پدیده سرطانی که ممکن است به علت عدم نظارت کافی به دامان ابتذال بلغزد و فجایعی را در جامعه به وجود آورد جلوگیری نمائیم“. از آن دوران قریب به چهار دهه گذشته است و نه شلاق، نه بازداشت، نه پارازیت و نه فیلترینگ هیچ یک، حکومت اسلامی را به اهداف فرهنگی خود نزدیک نکرده است. تمامی این محدودیت ها تا کنون تنها اثری که داشته، ایجاد زحمت مضاعف برای شهروندان بوده اما از دسترسی آنها به دنیای آزاد جلوگیری نکرده است.

    این سیاست ایزوله کردن فضای کشور با فیلترینگ یوتیوب و فیس بوک و از همه مهمتر تلگرام ادامه یافت و اینک تعدادی از نمایندگان مجلس حکومت ایران طرحی مبنی بر ساماندهی پیام رسان های اجتماعی را ارائه کرده اند و خواستار مجازات حبس و جزای نقدی برای کسانی شده اند که به توزیع وی پی ان و فیلترشکن ها برای دور زدن فیلترینگ می پردازند. فیلترینگ گسترده و تلاش برای راه اندازی شبکه ملی اطلاعات یا همان اینترنت ملی و ایزوله کردن کشور چه از نظر فنی ممکن باشد یا نباشد، در کوتاه مدت ممکن است وضعیت گردش اطلاعات را روز به روز بدتر کند اما این وضعیت با در نظر گرفتن پیشرفت های تکنولوژی های ارتباطی در نهایت گذرا خواهد بود. زمانی جمع آوری ویدئوها ممکن بود تمام روزنه های ارتباطی مردم داخل با دنیای آزاد را مسدود کند اما توسعه و پیشرفت تکنولوژی ها و ظهور ماهواره ها نشان داد که با رویش ناگزیر تکنولوژی های جدید نمی توان مقابله کرد و هر از چند سال، تکنولوژی های جدید پا به میدان گذاشته و هر آن چه که نهادهای فرهنگی حکومت رشته اند پنبه می کند.

    اینترنت فضایی

    چند دهه از ظهور پدیده ای به نام اینترنت می گذرد و حالا مردم سراسر جهان با چند کلیک و بی معطلی می توانند از وضع فرهنگ و اقتصاد و علم و تفریح و موسیقی یکدیگر مطلع شوند. هر چند در ایران، سیاست های فرهنگی حکومت اسلامی، کشور را به یک کشور ایزوله و غیرنرمال تبدیل کرده است اما نباید این واقعیت را از یاد برد که ایران، کره شمالی نیست. نسل های جدید و جوان می دانند که آنسوی حصار ایدئولوژی روحانیت، مردم در دنیای آزاد چگونه زندگی می کنند. در ایران ایزوله تحت حکومت روحانیون، مسترکارت و آمازون و نت فلیکس نیست اما جدیدترین ترین برنامه های کامپیوتری، فیلم ها و موسیقی های دنیای غرب، خواه ناخواه به دست جوانان ایران می رسد و این حجم وحشت آور فیلترینگ و مسدود کردن وبسایت های اینترنتی، در عمل هیچ فایده ای به حال سیاست های فرهنگی حکومت نداشته است. وانگهی تمامی تکنولوژی های فیلترینگ اینترنت، هر قدر هم که پیشرفته باشند تاریخ مصرف به خصوصی دارند و این چیزی است که سیاست گذاران فرهنگی نظام اسلامی در نظر نگرفته اند. خبر بد برای آنها شاید این باشد که شرکت استارلینک در این اواخر مرحله نخست سرویس اینترنت فضایی را آغاز کرده است. هرچند تا کنون برای انجام آن کمتر از چهارصد ماهواره در مدار قرار داده شده اند اما در آینده این تعداد به هشتصد ماهواره و در نهایت به دوازده هزار ماهواره خواهد رسید. این تکنولوژی که در فاز نسخه بتا با سرعت دانلود حدود ۱۰ تا ۶۰ مگابیت در ثانیه (سرعت آپلود هم بین ۵ تا ۱۸ مگابیت بر ثانیه) فعال خواهد شد دیر یا زود، بار دیگر هر آنچه حکومت های استبدادی برای فیلترینگ و محدودیت اینترنت رشته بودند پنبه خواهد کرد. نکته جالب توجه اینکه پروژه استارلینک هنوز در فاز ابتدایی قرار دارد و در صورت اجرایی شدن فاز نهایی، سرعت تبادل داده ها به بالای گیگابیت خواهد رسید. اسپیس‌ایکس و پروژه جهانی استارلینک، اگر طبق برنامه پیش برود سوت پایانی خواهد بود بر فیلترینگ. همانگونه که شلاق و حبس دهه شصت، در برابر ویدئو دوام نیاورد اینک با گذشت چند دهه و با ظهور تکنولوژی های فضایی، حکومت ایران باید صدها و بلکه هزاران میلیارد تومان بودجه ای را که برای فیلترینگ هوشمند و اینترنت پاک صرف کرده هدر رفته تلقی کند.

    لینک این یادداشت در وبسایت رادیو فردا

  • روزشمار ویروس کرونا؛ روایتی از آنچه گذشت

    روزشمار ویروس کرونا؛ روایتی از آنچه گذشت

    حدود ۸ تا ۹ ماه از شیوع همه گیری ویروس نوع جدید کرونا گذشته است. درباره اینکه در این مدت چه گذشته و در آینده چه پیش خواهد آمد بسیار گفته اند و بسیار نوشته اند. اما به راستی ماجرای این دردسر بزرگ برای بشریت از کجا آغاز شد و دانشمندان در روزهای نخست انتشار اخبار مربوط به کرونا درباره آن چه فکر می کردند؟

    نخستین خبرهای مربوط به یافتن نشانه های بیماری کوید ۱۹ اواخر دسامبر در خبرگزاری ها منتشر شد. در آخرین روز سال ۲۰۱۹ خبری مربوط به ابتلای ۲۷ نفر به یک بیماری ناشناخته التهاب ریه در چین منتشر شد و در حالی که تصور می شد بار دیگر همان ویروس سارس سال ۲۰۰۳ است که سر برآورده است، به تدریج مشخص شد که این بیماری جدید، با سارس تفاوت دارد. آنچه در آن زمان ناشناخته و حیرت برانگیز به نظر می رسید این بود که تقریبا همه این افراد به نوعی با بازار تره بار ووهان ارتباط داشتند. مرور اخبار در ابتدای همه گیری کرونا نشان می دهد که نخستین بار اواسط دی ماه ۱۳۹۸ شبکه سی سی تی وی چین گزارشی منتشر کرد مبنی بر اینکه بیماری جدیدی شبیه به ذات الریه و به عبارت دیگر ویروس کرونای جدیدی پیدا شده که با نمونه های پیشین کرونا متفاوت است. در همین روزها دانشمندان هنگ کنگی نیز اعلام کردند که این نوع ویروس کرونا عامل عفونت زای جدیدی است که تا به حال نظیر آن مشاهده نشده است. در حدود چهار روز پس از این گزارش ها و به صورت دقیق تر در یازدهم ژانویه ۲۰۲۰ خبرگزاری ها از ابتلای ده ها چینی به این ویروس مرموز خبر دادند و مرگ یک نفر را تایید کردند. ویروسی که بر اساس اعلام مقامات بهداشتی چین چیزی شبیه به سینه پهلو یا سرماخوردگی شدید بود اما به ادعای آنها، از انسان به انسان منتقل نمی شد. اولین قربانی کرونا مرد ۶۱ ساله ای بود که از بیماری های زمینه ای رنج می برد و در عین حال، مرگ او با بازار مشهور شهر ووهان نیز مرتبط بوده است. کافیست در نظر بگیریم همه اینها در شرایطی است که فقط ۴۱ نفر در ووهان به این بیماری مبتلا شده بودند و از این میان تنها حال ۷ بیمار وخیم بود. یک هفته پس از این ماجرا یعنی در ۲۸ دی ۱۳۹۸  در حالی که مقامات چینی همچنان اصرار داشتند که ویروس کرونای جدید فقط از حیوان به انسان سرایت می کند دانشمندان بریتانیایی اعلام کردند که آمار واقعی احتمالا نه ۴۱ نفر بلکه ۱۷۰۰ نفر است و در عین حال شواهد جدی از انتقال انسان به انسان در ویروس جدید کشف شده وجود دارد. با این وجود در همین روزها مقامات چینی آمار مبتلایان را تا ۱۳۰ نفر و تعداد جانباختگان را ۳ نفر اعلام کردند. در روزهای پس از آن در حالیکه تعداد مبتلایان تا حدود ۸۳۰ نفر اعلام شد، کرونا به استرالیا، آمریکا و اروپا گسترش پیدا کرد.

    اخبار روز ۴ بهمن ۱۳۹۸ یعنی ۲۴ ژانویه ۲۰۲۰ از مرگ ۲۶ نفر در اثر ابتلا به کرونای جدید حکایت دارد و در نهایت تعجب سازمان بهداشت جهانی روز قبل از آن اعلام کرده بود که هنوز برای اعلام وضعیت اضطراری بین المللی زود است. در این بازه زمانی یک هفته ای، نظرات کارشناسی اشتباه بسیاری از گوشه و کنار شنیده می شود و برخی می گویند  که این ویروس جدید به اندازه ویروس کرونا در سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳ در چین با ۸۰۰ قربانی و یا در مقایسه با مرس، ویروس تنفسی خاورمیانه در سال  ۲۰۱۲ (با بیش از ۷۰۰ قربانی) خطرناک به شمار نمی رود.

    دو روز پس از آن در حالی که شمار موارد تایید شده ابتلا به ویروس کرونا از مرز دو هزار نفر گذشت به تدریج اطلاعات بیشتری از ماهیت ویروس جدید منتشر شد و قرنطینه های ۱۴ روزه و توصیه های بهداشتی که هم اکنون بسیاری از آن ها با گذشت حدود ۸ یا ۹ ماه هنوز معتبر هستند جدی گرفته شد. برای درک بهتر از ماهیت پیچیده سرایت این نوع ویروس ها کافیست در نظر داشته باشیم که در این مرحله هنوز حدود دو هزار نفر به ویروس کرونا مبتلا شده بودند اما در زمان نوشتن این مطلب، یعنی با گذشت چیزی حدود هشت ماه، ۱۹ میلیون مورد ابتلا و بیش از ۷۰۰ هزار مورد مرگ گزارش شده است. از دو هزار مورد ابتلا تا ۱۹ میلیون فاصله بسیاری است و این دقیقا همان چیزی است که این ویروس را به یک ویروس هولناک و خطرناک تبدیل کرده است. روز یازدهم ژانویه ۲۰۲۰، زمانی که خبر مرگ یک نفر در اثر ابتلا به ویروس کرونای جدید منتشر شده بود کمتر کسی تصور می کرد که این ویروس با گذشت چند ماه، ۷۱۱ هزار نفر قربانی بگیرد.

    جستجوی کلیدواژه “کرونا” در اخبار دو دهه اخیر، نشانه های عجیبی از ماهیت پیچیده بیماری های واگیردار ویروسی به دست می دهد. آخرین خبرهای مرتبط با کرونا پیش از ظهور کرونای جدید، باز می گردد به ۴ سال قبل و هشدارهایی که در سال ۱۳۹۴ درباره قرنطینه حجاج مشکوک به ویروس کرونا مطرح می شده است. اگرچه هرجا که نام کرونا برده شده ربطی به ویروس کرونای کنونی ندارد و بلکه به عامل بیماری سارس و مرس اشاره می کند. شش سال پیش یعنی خرداد ماه سال ۱۳۹۳ خبر فوت نخستین بیمار در اثر ابتلا به ویروس عفونت تنفسی کرونا در کرمان منتشر شد (اینجا) که البته به مِرس یا سندرم تنفسی خاورمیانه اشاره داشت. بیدار شدن این دیو خفته را البته بسیاری از پژوهشگران و دانشمندان پیش بینی کرده بودند. این مطالعه با عنوان مروری بر بیماری سندروم حاد تنفسی سارس (اینجا) حدود ۱۸ سال پیش نوشته شده است و روایت عجیبی از شیوع سارس در سال ۲۰۰۳ به دست می دهد. در این مقاله صحبت از ویروس کروناست با این تفاوت که نوع دیگر کرونا یعنی سارس در ماه های مارس و آوریل ۲۰۰۳ به اوج رسید و در ماه جولای (یعنی ظرف حدود پنح تا ۶ ماه) کنترل شد. تفاوت دیگر آن است که سارس فقط ۸۴۳۷ نفر را بیمار کرد و جان ۸۱۳ را گرفت. کرونای جدید تا این لحظه همانگونه که اشاره شد ۱۹ میلیون نفر را بیمار کرده و بیش از ۷۰۰ هزار قربانی داشته است. نویسندگان مقاله در زمستان سال ۱۳۸۱ صراحتا می نویسند به رغم آنکه اپیدمی سارس کنترل شده اما ممکن است زنجیره انتقال عامل بیماری زا به صورت موارد غیربالینی و یا در مخازن حیوانی در طبیعت ادامه داشته باشد و پس از مدتی دوباره خود را به صورت همه گیری نشان دهد. گزارشی در مجله فوربز در آذر ماه سال ۱۳۹۱ (اینجا) به وضوح از لزوم جدی گرفتن احتمال یک بیماری همه گیر دیگر مانند سارس صحبت می کند و می نویسد مثل اغلب بیماری های همه گیر، ظاهرا تا زمانی که کسی جان خود را از دست ندهد کسی مساله را جدی نمی گیرد. با گذشت هشت سال اینک مشخص شده که حق با نویسنده این گزارش است. ویروس کرونا این بار بسیار متفاوت از همه گیری های قبلی عمل کرده است و بیانگر آن است که در این سالها نه سازمان جهانی بهداشت و نه کشورهایی که با ویروس های کرونا درگیر بوده اند، هیچ کدام تهدیدهای آینده را جدی نگرفته اند.

     

     

    لینک این یادداشت در وبسایت رادیوفردا

  • تلاش برای مغزشویی ایدئولوژیک در نظام آموزشی

    تلاش برای مغزشویی ایدئولوژیک در نظام آموزشی

    عرفان کسرایی | رادیو فردا


    در رمان ۱۹۸۴ پلیس مبارزه با جرایم فکری و آنچه که وزارت حقیقت نامیده می شود با استفاده از دستگاه تله‌ اسکرین، همه چیز را کنترل می‌کنند. همه باید به این باور برسند که به جز آن ‌چه که حزب می ‌گوید هیچ چیزی درست نیست. یکی از وجوه اشتراک حکومت های استبدادی و تمامیت خواه، این است که آنها همه امورات زندگی و جامعه را به آموزه های فکری ایدئولوژی حزب حاکم می آلایند. در چنین حکومت هایی همه چیز، زیر سایه ایدئولوژی قرار می گیرد و از موسیقی گرفته تا تئاتر و سینما، از علم گرفته تا ورزش و سرگرمی باید در خدمت ایدئولوژی حکومتی باشد. موسیقی تبدیل می شود به سرود و آهنگ های انقلابی، برنامه های طنز و سرگرمی تبدیل می شوند به ابزار پروپاگاندا و تبلیغات حزب و حتی علم و مراکز علمی نیز از آسیب مغزشویی ایدئولوژی حکومت در امان نمی مانند. در ایران حد فاصل سال های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۲، اولین موج اسلامی سازی دانشگاه ها با اخراج اساتید و دانشجویان آغاز شد تا با راه اندازی انقلاب فرهنگی، دانشگاه از آنچه که عناصر غربی نامیده می شد پاکسازی شود. عبدالکریم سروش در یکی از سخنرانی های خود در آن سال ها می گوید: “دانشگاه ها می باید سراپا عطر و بوی اندیشه اسلامی را به خودشان بگیرند و این گلستان، گلستان معطری باشد که هرگاه کسی و جوینده ای وارد آن می شود، از همان ابتدا مشامش به این بوی دلنواز عطرآگین بشود.” این تلاش علم ستیزانه تنها به سیاست گزینش استاد و دانشجو محدود نمی شد و تغییر و تحول متون درسی مدارس و دانشگاه ها را نیز هدف قرار داده بود. جلسه های گزینش یا فرستادن مامور تحقیق برای بررسی میزان پایندی متقاضی به شعائر انقلابی، در دهه شصت به اوج خود رسید. سوالاتی که در این جلسات طرح می شد از شرکت در راهپیمایی تا نماز میت و احکام روزه را شامل می شد تا وفاداری فرد به ایدئولوژی حزب حاکم اثبات شود. انقلاب فرهنگی درست با همین رویکرد نه تنها بر اخراج اساتید و دانشجویان غیرانقلابی بلکه بر ” تحول محتوایی در رشته‌های علوم انسانی و علوم اجتماعی برمبنای ارزش‌های اسلامی” تاکید داشت. از شورای تخصصی تحول و ارتقای علوم گرفته که در سال ۱۳۸۸  توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی راه اندازی شد تا سند ۷۴ صفحه ای با عنوان پر طنین 
    سند نقشه جامع علمی کشور، همه و همه بخشی از یک پروژه عظیم با بودجه هایی کلان برای اسلامیزه کرده متون درسی و مغزشویی سیستماتیک و ترویج ایدئولوژی انقلابی به شمار می روند که تا امروز چیزی حدود چهل سال از آن می گذرد.

    نمونه سوالات امتحانی سراپا با عطر و بوی اندیشه انقلابی


    اگرچه آرزوی طراحان انقلاب فرهنگی مبنی بر اینکه دانشگاه ها سراپا عطر و بوی اندیشه اسلامی را به خودشان بگیرند در عمل هرگز محقق نشد اما نهادهای انقلابی با گذشت چند دهه از بهمن ۵۷، هنوز دست از تلاش برای سیطره ایدئولوژی بر فضای دانشگاه ها و مدارس و همچنین بر متون درسی بر نداشته اند. در روزهای گذشته بخشی از نمونه سوالات آزمون ورودی پایه دهم مدارس استعدادهای درخشان سال تحصیلی ۹۹ در شبکه های اجتماعی منتشر شد که نشان می داد چه تلاش پیگیری برای مغزشویی سیستماتیک در این سطح در جریان است. طراحان سوال، ماجرای اصابت موشک به خودروی قاسم سلیمانی را با ادبیات ایدئولوژیک، موضوع سوالات ریاضی و فیزیک قرار داده اند و از متقاضیان می خواند فواصل حرکت و ساعت فرود و زمان اصابت موشک را محاسبه کنند. فراتر از اینها پرسش های دروس دانشگاهی حتی در علوم و مهندسی نیز گاهی با مفاهیم حجاب، وضو، روزه و آموزه های ایدئولوژیک حکومت طرح می شود. گاهی از دانش آموز خواسته می شود که مسیر منحنی بین دو نقطه را به شکلی به هم متصل کند که طی مسیر به نامحرم برخورد نکند یا گاهی از دانشجو خواسته می شود ورودی و خروجی دهانه پمپ آب را به شکلی محاسبه کند که برای وضو گرفتن یک جمعیت فرضی در صحن یک امامزاده در بالای کوه مناسب باشد. نگاهی به سیر تحول متون درسی و حتی سوالات کنکور به خصوص در دهه های اخیر نشان می دهد که نظام آموزشی بیش از هر زمان زیر تیغ ترویج ایدئولوژی حکومت تک حزبی جمهوری اسلامی قرار گرفته است. در کنکور تحصیلات تکمیلی فلسفه علم، موضوعاتی چون کلیات فرهنگ و تمدن اسلامی اضافه شده است و متقاضیان برای قبولی در رشته ای که اساسا هیچ ربطی به دین ندارد مجبور به مطالعه در زمینه قواعد صرف و نحو زبان عربی، معماری اسلامی، تاریخ دوران اسلامی، نجوم و داروسازی در دوران اسلامی و کتاب های مرتضی مطهری، مصباح یزدی و بسیاری از منابع آموزشی فلسفه اسلامی هستند. اگر مغزشویی ایدئولوژیک در دهه های نخست پس از انقلاب اسلامی بیشتر از طریق سرودهای انقلابی، مسابقات تواشیح و احکام در مدارس پیگیری می شد اینک بیش از هر زمان به کتاب های درسی و نمونه سوالات امتحانی راه پیدا کرده و اگر تحولات اخیر را معیار قرار دهیم، قرار است علاوه بر افزودن داستان های قاسم سلیمانی به کتاب درسی مدارس، موضوعاتی تحت عنوان “جنایات و توطئه‌های آمریکا” از مهرماه ۹۹ وارد مقطع کارشناسی دانشگاه‌ها شود.

     

    لینک این مطلب در وبسایت رادیوفردا

  • حملات هکری دوران کرونا؛ افزایش تلاش‌ها برای سرقت علم و تکنولوژی

    حملات هکری دوران کرونا؛ افزایش تلاش‌ها برای سرقت علم و تکنولوژی

    در هفته های گذشته اخبار حملات سایبری هکرها در سراسر جهان به بحث ها و مناقشات بسیاری دامن زده است. به ویژه پس از آن که وزارت دادگستری ایالات متحده، علیه دو هکر چینی که در پی سرقت اطلاعات دارویی و تسلیحاتی و هسته ای بودند اعلام جرم کرد و مشخص شد این دو هکر چینی با پشتیبانی وزارت امنیت چین، اطلاعات حساسی از استرالیا و بلژیک و آلمان و بریتانیا سرقت کرده اند. همین اواخر شبکه اجتماعی توییتر از حملات سایبری بزرگی به حدود صد و سی حساب مشهور در توییتر خبر داد که در جریان آن، هکرها شیوه ای عجیب برای هک حساب های تایید شده و سرقت بیت کوین طراحی کرده بودند. تلاش برای هک داده ها و پژوهش های علمی، محدود به دوران کرونا نیست و برای مثال همین دو هکر چینی، از سال ها پیش حتی در پی سرقت پژوهش های علمی سرطان از دانشمندان دیگر کشورها نیز بوده اند. هکرهای دولتی چین در تلاش برای سرقت اطلاعات علمی تنها نیستند. چندی پیش مایکروسافت، از دستیابی هکرهای مرتبط با حکومت ایران به یک کلمه رمز برای حمله سایبری به این شرکت خبر داده بود. به عبارت دقیق تر، از حمله هکرهای گروه هولمیوم که مانند هکرهای دولتی وابسته به دولت چین، در پی سرقت اطلاعات بخش های دارویی و پزشکی و حتی صنایع مرتبط با انرژی و معدن هستند. برخی از حملات که مشخصا برای سرقت دانش تولید واکسن کرونا آغاز شده از ابتدای ژانویه امسال، کمپانی های داروسازی و موسسات تحقیقاتی و حتی بیمارستان هایی را هدف گرفته است که در حال پژوهش روی تولید واکسن کرونا هستند. از دانشگاه های آمریکا گرفته تا دانشگاه هایی در هلند و استرالیا هدف این حملات بوده اند.

     

     

    متن کامل این مقاله در وبسایت رادیو فردا

  • تکنولوژی‌های مقابله با کرونا در غیاب واکسن و داروی بیماری

    تکنولوژی‌های مقابله با کرونا در غیاب واکسن و داروی بیماری

    با گذشت حدود هفت ماه، اینک کرو نا ۱۸۸ کشور جهان را درگیرِ خود کرده است.

    نهاد‌های تصمیم‌گیرنده در سراسر جهان، برای مقابله با این عفونت مرگبار، راه‌های بسیاری را آزموده‌اند؛ از قرنطینه و فاصله‌گیری اجتماعی گرفته تا تلاش برای ساخت واکسن و دارو.

    اما تا لحظه نوشتن این مطلب، هیچ‌کدام از این راه‌ها نتوانسته به وضعیت بحرانی کنونی خاتمه دهد. واکسن و داروی قطعی هنوز کشف یا ساخته نشده و مقررات فاصله‌گذاری اجتماعی اگرچه از سرعت شیوع آن کاسته، به قطع زنجیره سرایت این بیماری نینجامیده است.

    تعطیلی کارخانه‌ها و شرکت‌های بزرگ، درخواست‌های وام و کمک‌هزینه و بیمه بیکاری و بسیاری مسائل دیگر، ابعاد پیامدهای اقتصادی شیوع کرونا را پیش‌بینی‌ناپذیر کرده است؛ دست‌کم به‌قدری غیرقابل‌پیش‌بینی که وزیر دارایی ایالت هسن آلمان، حدود سه ماه پیش، از روی استیصال و نگرانی از پیامدهای اقتصادی کرونا دست به خودکشی زد.

    راهکار مقابله با کرونا را اینک نه فقط در مدیریت و اقتصاد و پزشکی و داروسازی بلکه در تکنولوژی نیز می‌توان یافت. امروزه تکنولوژی‌های پیچیده و فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، راه‌حل‌هایی برای کند کردن روند شیوع این بیماری در دسترس انسان قرار می‌دهد که تا پیش از انقلاب صنعتی سوم، یعنی عصر دیجیتال، حتی تصور آن نیز ممکن نبود.

    اپلیکیشن‌های هشداردهنده کرونا، تجهیزات و سیستم‌های هوش مصنوعی یا مادون قرمز برای سنجش سریع تب عابران یا برای تشخیص ماسک بر چهره، دستگاه‌های تنفس (مانند آن‌چه مهندسان مرسدس بنز طراحی کردند)، ونتیلاتور و… تنها بخشی از تکنولوژی‌هایی هستند که در نیم سال گذشته به کنترل شیوع کرونا کمک کرده‌اند.

    یکی از دستگاه‌های پیشنهادی در فرودگاه رم، کلاهی بود که می‌توانست با کمک تصاویر مادون قرمز و سنجش درجه حرارت مسافران، بیماران مشکوک به کرونا را شناسایی کند. اپلیکیشن‌ها و وبسایت‌های آماری در این مدت، توسعه چشمگیری پیدا کردند. به‌خصوص آنالیز محققان دانشگاه جان‌هاپکینز از لحظه به لحظهٔ روند شیوع کرونا که به فارسی نیز راه پیدا کرد و در وبسایت کرونا به فارسی در دسترس قرار گرفت.

    در آلمان، اگرچه داده‌های دانشگاه جان‌هاپکینز یک منبع شناخته‌شده و مهم در پیگیری وضعیت شیوع کروناست، اما مؤسسه رابرت کخ در این زمینه نقش کلیدی را بازی می‌کند.

    اپلیکیشن ۲۰ میلیون یورویی در این کشور محصولی است از شرکت‌های نرم‌افزاری و مخابراتی مانند SAP و تله‌کام که برای قطع زنجیره انتقال کرونا طراحی شده است. این اپلیکیشن البته مورد انتقاد کسانی است که نگران نقض حریم خصوصی شهروندان‌اند.

    اما نحوه عملکرد این اپلیکیشن (برنامه کاربردی) بسیار جالب توجه است. این اپلیکیشن با استفاده از بلوتوث، کاربرانی را که به مدت طولانی در فاصله کمتر از دو متر از یکدیگر بوده‌اند ثبت می‌کند. این داده‌ها زمانی اهمیت می‌یابند که تست کرونای یکی از کاربران مثبت شود. در این صورت، به کاربران دیگر پیغامی مبنی برای این‌که آن‌ها در ناحیه خطر قرار داشته‌اند ارسال می‌شود و از این طریق، زنجیره انتقال کرونا به شکلی هوشمندانه کنترل می‌شود.

    این‌که مسیر رفت‌وآمد افراد و ارتباطات آنان برای مدتی ذخیره شود، البته در کشورهای دموکراتیک چندان مسئله‌ساز نیست. بسیاری از کاربران در استفاده از اپلیکیشن‌های سرگرمی یا شبکه‌های اجتماعی اطلاعاتی به‌مراتب بیش از این‌ها در اختیار اپلیکیشن‌ها قرار می‌دهند. با این حال برخی مقامات اروپایی خواستار تضمین آن شده‌اند که این اپلیکیشن صرفاً در دوران شیوع کرونا مورد استفاده قرار گیرد و با پایان احتمالی این همه‌گیری جهانی از رده خارج شود.

    تنوع و تعداد این اپلیکیشن‌ها در کشورهای مختلف جهان بسیار زیاد است؛ از اپلیکیشن‌هایی برای معاینه از راه دور گرفته تا اپلیکیشن‌های نسبتاً مشابه اپلیکیشن کرونا در آلمان. برای مثال، اپلیکیشن Symptom Tracker در بریتانیا که تا کنون میلیون‌ها شهروند بریتانیایی آن را روی گوشی‌های هوشمند خود نصب کرده‌اند.

    در سنگاپور، اپلیکیشن TraceTogether با استفاده از سیستم بلوتوث، افرادی را که در معرض خطر ابتلا بوده‌اند شناسایی می‌کند و از این طریق، در پی کند کردن روند انتقال ویروس کروناست.

    در ایسلند اگرچه حدود چهل‌درصد مردم از اپلیکیشن Rakning C-19 استفاده می‌کنند که بر اساس جی.پی.اس کار می‌کند، اما کارآمدی این اپلیکیشن زیر سؤال است و بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد این برنامه کمکی به بهبود اوضاع نخواهد کرد. اتریشی‌ها غالبا از اپلیکیشن صلیب سرخ استفاده می‌کنند. در استرالیا و ایتالیا و بسیاری کشورهای دیگر نیز برنامه‌هایی نسبتاً مشابه مورد استفاده قرار گرفته است.

    نصب اپلیکیشن‌ها در کشورهایی با گردش آزاد اطلاعات، چندان نگران‌کننده نیست، اما این مسئله در چین و روسیه و ایران طبیعتاً شباهتی به آن‌چه در دنیای آزاد در جریان است ندارد.

    در برخی کشورها مانند امارات، تکنولوژی‌های عجیب و خارق‌العاده‌ای پا به میدان گذاشته است؛ از آمبولانس‌های خودکار مبتنی بر سیستم هوش مصنوعی گرفته تا پهپادهای ضدعفونی‌کننده‌ای که در هر ساعت، محدوده‌ای به وسعت یک هکتار را ضدعفونی می‌کنند.

    با این حال، اگر در ابعاد جهانی به مسئله نگاه کنیم، نه دارو و واکسن (که هیچ‌کدام هنوز نهایی و قطعی نیست) و نه تکنولوژی‌های پیشنهادی، هیچ‌یک تا این لحظه نتوانسته‌ به همه‌گیری کرونا خاتمه دهد. ممکن است واکسن یا دارویی نهایی برای کرونا در کوتاه‌مدت یافت نشود، اما شاید معرفی یک اختراع یا تکنولوژی جدید در این کشاکش کرونایی بتواند به وضع بحرانی کنونی خاتمه دهد.

    به عبارت دیگر، راه‌حل نهایی بحران کرونا شاید نه در داروسازی و پزشکی، که در دنیای مهندسی نهفته باشد. البته چیزی فراتر از فناوری‌های کنونی مانند اپلیکیشن‌ها یا دروازه‌های هوشمند برای تشخیص چهره و ماسک.

    آن‌چه مسلم است، جهان برای عادی‌سازی اقتصاد و توریسم و حمل‌ونقل و به صورت خلاصه بازگشت به روال قبلی زندگی روزمره، به راه‌حلی فراتر از ماسک و پهپاد و اپلیکیشن نیاز دارد.

    لینک این مقاله در وبسایت رادیو فردا